Najważniejsze informacje
Przed przejazdem kolejowym kierujący jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, upewnić się, że nie nadjeżdża pociąg i sprawdzić, czy za torowiskiem jest wystarczająco dużo miejsca, aby bezpiecznie kontynuować jazdę. Nie wolno wjeżdżać na torowisko przy czerwonym sygnale świetlnym ani podczas opuszczania rogatek lub przed zakończeniem ich podnoszenia. Na przejeździe bez rogatek również trzeba obserwować tory i dostosować prędkość do warunków.
W artykule wyjaśniamy, jak prawidłowo przejechać przez przejazd kolejowy, co oznaczają najważniejsze znaki i sygnały, kiedy trzeba się zatrzymać oraz jak postępować, gdy pojazd utknie na torowisku lub między rogatkami.
Czas na realizację Twoich planów!
Zapisz się na kurs już dziś!
Przejazd kolejowy – zasady jazdy i sytuacje awaryjne
| Sytuacja | Zasada |
|---|---|
| Czerwone światło | Zakaz wjazdu na przejazd |
| Opuszczające się lub nie do końca podniesione rogatki | Zakaz wjazdu na przejazd |
| Brak miejsca za przejazdem | Zakaz wjazdu na przejazd |
| Znak STOP | Obowiązkowe pełne zatrzymanie |
| Wyprzedzanie | Zakazane na przejeździe i bezpośrednio przed nim |
| Utknięcie na przejeździe po zamknięciu rogatek | Niezwłoczne opuszczenie przejazdu, w razie konieczności nawet przez wyłamanie rogatki |
| Awaria pojazdu na torach | Gdy dojdzie do awarii pojazdu i nie ma możliwości zjazdu z torów należy jak najszybciej opuścić pojazd, zabierając ze sobą wszystkich pasażerów, wyjść poza rogatki |
| Numer alarmowy | Skorzystać z Żółtej Naklejki PLK, na której widnieje informacja dotycząca numerów telefonów w razie zagrożenia lub 112 w sytuacji zagrożenia życia |
Jak prawidłowo przejechać przez przejazd kolejowy?
Przed wjazdem na przejazd kolejowy kierujący powinien ocenić sytuację na torowisku, sprawdzić oznakowanie i upewnić się, że może bezpiecznie opuścić przejazd.
Przestrzegaj kilku zasad:
- zwolnij i zachowaj szczególną ostrożność – dostosuj prędkość do widoczności i warunków drogowych, aby w razie potrzeby móc bezpiecznie zatrzymać pojazd. Nie każdy przejazd wymaga obowiązkowego zatrzymania,
- upewnij się, że nie nadjeżdża pojazd szynowy – obserwuj tory również na przejazdach wyposażonych w rogatki lub sygnalizację. Przy ograniczonej widoczności zmniejsz prędkość, a jeśli to konieczne, zatrzymaj się,
- sprawdź, czy za przejazdem jest miejsce – nie wjeżdżaj na torowisko, jeżeli korek lub inna przeszkoda uniemożliwia kontynuowanie jazdy. Za takie wykroczenie grozi mandat w wysokości 2000 zł i 15 punktów karnych, a w warunkach recydywy mandat może wynieść 4000 zł,
- przejedź przez torowisko bez zbędnego zatrzymywania – po rozpoczęciu przejazdu sprawnie opuść torowisko. Pamiętaj o zakazie zatrzymywania pojazdu na przejeździe oraz w odległości mniejszej niż 10 m od niego, z uwzględnieniem wyjątków wynikających z przepisów.
Czego nie wolno robić na przejeździe kolejowym?
Prawo o ruchu drogowym przewiduje kilka zakazów, których celem jest ograniczenie ryzyka zatrzymania pojazdu na torowisku albo wjazdu bezpośrednio przed nadjeżdżający pojazd szynowy.
Kierującemu nie wolno:
- objeżdżać opuszczonych rogatek,
- wjeżdżać na przejazd w czasie opuszczania rogatek i przed zakończeniem ich podnoszenia,
- wyprzedzać pojazdu na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim,
- omijać pojazdu oczekującego przed przejazdem, jeżeli wymagałoby to wjazdu na część jezdni przeznaczoną dla przeciwnego kierunku ruchu,
- wjeżdżać na przejazd, jeżeli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy.
Znaki przed przejazdem kolejowym – co oznaczają?
Oznakowanie pozwala z wyprzedzeniem rozpoznać rodzaj przejazdu oraz przygotować się do zmniejszenia prędkości lub zatrzymania. Najważniejsze są znaki:
| Wygląd znaku | Symbol i nazwa znaku | Co oznacza |
|---|---|---|
| A-9 “Przejazd kolejowy z zaporami” | Ostrzega o przejeździe kolejowym wyposażonym w zapory. Kierujący powinien zachować szczególną ostrożność, odpowiednio zmniejszając prędkość i obserwując sygnalizację oraz położenie rogatek. | |
![]() | A-10 „Przejazd kolejowy bez zapór” | Ostrzega o przejeździe, na którym nie zastosowano zapór. Wymaga szczególnej ostrożności i upewnienia się przed wjazdem, czy nie zbliża się pojazd szynowy. |
| G-3 “Krzyż świętego Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym” | Wskazuje miejsce przejazdu przez jeden tor kolejowy. Znak znajduje się bezpośrednio przed przejazdem. | |
| G-4 “Krzyż świętego Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym” | Wskazuje przejazd obejmujący co najmniej dwa tory. Po przejeździe pierwszego toru kierowca musi więc brać pod uwagę możliwość pojawienia się pociągu również na kolejnym torze. | |
![]() | B-20 “Stop” | Oznacza obowiązek bezwzględnego zatrzymania pojazdu przed przejazdem w wyznaczonym miejscu, a następnie upewnienia się, że dalsza jazda może odbyć się bezpiecznie. |
Jak wyglądają słupki wskaźnikowe przed przejazdem kolejowym?
Informuje o zbliżaniu się do przejazdu kolejowego. Słupki wskaźnikowe umieszcza się po prawej i lewej stronie jezdni. Pierwsze mają trzy kreski, kolejne dwie, a znajdujące się najbliżej przejazdu – jedną. Kreski są nachylone w kierunku jezdni. Dzięki temu oznakowaniu kierowca otrzymuje kolejne ostrzeżenia o zmniejszającej się odległości od przejazdu.
| Wygląd znaku | Symbol i nazwa znaku | Co oznacza |
|---|---|---|
| G-1a “Słupek wskaźnikowy” | Słupek wskaźnikowy z trzema kreskami po prawej stronie jezdni. | |
| G-1b “Słupek wskaźnikowy” | Słupek wskaźnikowy z dwiema kreskami po prawej stronie jezdni. | |
| G-1c “Słupek wskaźnikowy” | Słupek wskaźnikowy z jedną kreską po prawej stronie jezdni. | |
| G-1d “Słupek wskaźnikowy” | Słupek wskaźnikowy z trzema kreskami po lewej stronie jezdni. | |
| G-1e “Słupek wskaźnikowy” | Słupek wskaźnikowy z dwiema kreskami po lewej stronie jezdni. | |
| G-1f “Słupek wskaźnikowy” | Słupek wskaźnikowy z jedną kreską po lewej stronie jezdni. |
Kiedy można wjechać na przejazd kolejowy?
Na przejazd kolejowy można wjechać tylko wtedy, gdy nie nadjeżdża pojazd szynowy, sygnalizacja nie zabrania wjazdu, a za torowiskiem jest wystarczająco dużo miejsca, aby opuścić przejazd całym pojazdem. Dodatkowe warunki zależą od zabezpieczenia i oznakowania przejazdu:
- na przejeździe z rogatkami – poczekaj, aż rogatki całkowicie się podniosą i wyłączy czerwone światło. Sam przejazd pociągu nie oznacza jeszcze, że możesz ruszyć,
- na przejeździe bez rogatek – przed wjazdem upewnij się, że nie nadjeżdża pojazd sznowy, i zastosuj się do znaków oraz sygnalizacji. Sam brak rogatek nie oznacza obowiązku zatrzymania,
- przed przejazdem ze znakiem B-20 STOP – najpierw całkowicie zatrzymaj pojazd, a następnie upewnij się, że możesz bezpiecznie przejechać przez tory.
Co zrobić, jeśli samochód znajdzie się między zamkniętymi rogatkami?
Jeżeli pojazd znalazł się na przejeździe i nie może go normalnie opuścić, najważniejsze jest jak najszybsze usunięcie zagrożenia. Art. 28 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym nakazuje kierującemu usunąć pojazd z przejazdu, a jeżeli nie jest to możliwe – ostrzec kierującego pojazdem szynowym o niebezpieczeństwie.
Jak wydostać się pojazdem spomiędzy zamkniętych rogatek?
Jeżeli pojazd jest sprawny, należy jak najszybciej opuścić przejazd. Półrogatki zwykle nie zamykają całej szerokości jezdni, dlatego wyjazd może być możliwy bez ich uszkadzania. Jeśli jednak drąg rogatki blokuje drogę, a sytuacja stwarza bezpośrednie zagrożenie, należy przejechać przez niego, nawet jeśli spowoduje to jego wyłamanie. PKP Polskie Linie Kolejowe wskazują, że opuszczenie torów ma w takiej sytuacji pierwszeństwo przed ochroną urządzeń przejazdowych.
Nie należy mylić tego z celowym omijaniem lub przełamywaniem zamkniętych rogatek w celu wjazdu na przejazd, co jest zabronione.
Co zrobić, gdy pojazd zepsuje się na torowisku?
Jeżeli pojazdu nie można szybko usunąć z torowiska, należy przede wszystkim ewakuować kierowcę i pasażerów w bezpieczne miejsce. Nie należy tracić czasu na wielokrotne próby uruchomienia silnika, jeżeli pociąg może się zbliżać. Po opuszczeniu strefy zagrożenia należy zadzwonić pod numer 112 i przekazać numer identyfikacyjny przejazdu znajdujący się na Żółtej Naklejce PLK.
Kiedy należy zadzwonić pod numer 112?
Numer 112 należy wybrać, gdy istnieje zagrożenie dla życia, zdrowia albo bezpieczeństwa ruchu kolejowego, np. gdy pojazd lub inna przeszkoda znajduje się na torach, doszło do wypadku, na torowisku znajduje się człowiek lub zwierzę albo zabezpieczenia przejazdu nie działają prawidłowo (rogatki nie opuszczają się lub sygnalizacja świetlna nie ostrzega przed nadjeżdżającym pociągiem).
Dlaczego numer przejazdu z Żółtej Naklejki PLK jest ważny?
Żółta Naklejka PLK zawiera dziewięciocyfrowy numer identyfikacyjny przejazdu, numer alarmowy 112 oraz numer do służb technicznych. Na przejazdach z rogatkami znajduje się m.in. na obudowie napędu rogatki, a na przejazdach bez rogatek – po wewnętrznej stronie krzyża świętego Andrzeja. W razie zagrożenia należy przekazać numer identyfikacyjny operatorowi 112.
Jakie mandaty i punkty karne grożą za wykroczenia na przejeździe kolejowym?
| Wykroczenie | Mandat | Punkty karne |
|---|---|---|
| Objeżdżanie opuszczonych rogatek lub półrogatek, wjazd w czasie ich opuszczania albo przed zakończeniem podnoszenia | 2000 zł (4000 zł przy recydywie) | 15 |
| Wjazd za sygnalizator przy czerwonym lub migającym czerwonym świetle | 2000 zł (4000 zł przy recydywie) | 15 |
| Wjazd na przejazd, jeżeli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy | 2000 zł (4000 zł przy recydywie) | 15 |
| Wyprzedzanie na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim | 1000 zł (2000 zł przy recydywie) | 10 |
| Niedozwolone zatrzymanie na przejeździe lub w odległości mniejszej niż 10 m od niego | 300 zł | 5 |
| Omijanie pojazdu oczekującego przed przejazdem z wjazdem na część jezdni przeznaczoną dla przeciwnego kierunku | 250 zł | 5 |
Jakie są kategorie przejazdów kolejowych?
Przepisy kolejowe wyróżniają kategorie przejazdów i przejść od A do F. Z punktu widzenia kierowcy najważniejszy jest sposób zabezpieczenia przejazdu oraz obowiązek stosowania się do znaków, sygnałów i poleceń osób kierujących ruchem.
| Kategoria | Zabezpieczenie | Znaczenie dla kierowcy |
|---|---|---|
| A | Ruch kierowany przez pracownika kolejowego lub system sterowania, zabezpieczony rogatkami zamykającymi całą szerokość drogi i sygnalizatorami. | Stosuj się do rogatek, sygnałów i poleceń osób uprawnionych. |
| B | Samoczynna sygnalizacja oraz rogatki | Czerwony sygnał oznacza zakaz wjazdu. Półrogatek nie wolno objeżdżać. |
| C | Samoczynna sygnalizacja bez rogatek | Stosuj się do sygnalizacji i niezależnie obserwuj tory. |
| D | Przejazd bez urządzeń zabezpieczających, oznakowany znakami | Szczególne znaczenie ma samodzielne upewnienie się, że nie nadjeżdża pociąg. |
| E | Przejście przez tory przeznaczone dla pieszych | Kategoria dotyczy przejść dla pieszych, a nie typowego przejazdu dla samochodów. |
| F | Przejazdy lub przejścia o szczególnym przeznaczeniu, m.in. na drogach wewnętrznych | Należy stosować się do oznakowania i zasad obowiązujących w danym miejscu. |
Podsumowanie
Bezpieczny przejazd przez torowisko wymaga przede wszystkim właściwej obserwacji i unikania wjazdu na przejazd w sytuacji, w której nie można go od razu opuścić. Kierujący powinien stosować się do sygnału czerwonego światła, rogatek, znaku STOP oraz pozostałego oznakowania, a jednocześnie samodzielnie upewnić się, że nie nadjeżdża pociąg.
GAZeLka przygotowuje przyszłych kierowców do egzaminu i samodzielnej jazdy w ruchu drogowym. Podczas szkolenia zasady dotyczące przejazdów kolejowych warto traktować nie tylko jako materiał egzaminacyjny, lecz przede wszystkim jako element bezpiecznego zachowania za kierownicą.
Najczęściej zadawane pytania
Nie. Migające czerwone światło oznacza zakaz wjazdu niezależnie od położenia rogatek. Kierujący może ruszyć dopiero po ustaniu sygnału zakazującego i po całkowitym podniesieniu rogatek.
Brak czerwonego światła nie oznacza automatycznie, że przejazd jest bezpieczny. Kierujący nadal musi zachować szczególną ostrożność, obserwować torowisko i upewnić się, że nie nadjeżdża pociąg. Jeżeli istnieje podejrzenie awarii sygnalizacji, należy zachować szczególną czujność i stosować się do obowiązującego oznakowania oraz poleceń uprawnionych osób.
Tak, jeżeli jest to konieczne do natychmiastowego opuszczenia torów w sytuacji zagrożenia. Nie jest to jednak przyzwolenie na omijanie lub przełamywanie rogatek w celu wjazdu na zamknięty przejazd.
Zakaz z art. 28 Prawa o ruchu drogowym dotyczy wyprzedzania na przejeździe i bezpośrednio przed nim. Za przejazdem obowiązują ogólne zasady wyprzedzania oraz znajdujące się tam znaki i oznakowanie poziome.
Należy zachować szczególną ostrożność i stosować się do obowiązującego oraz tymczasowego oznakowania. Jeżeli awaria stwarza bezpośrednie zagrożenie, np. pojazd szynowy nadjeżdża mimo braku właściwego zabezpieczenia przejazdu, należy zadzwonić pod numer 112.
Źródła
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 Nr 98 poz. 602) – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 października 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Kodeks wykroczeń – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001372
- Obwieszczenie Ministra Infrastruktury oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002310
- Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 września 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002311
- Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 października 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz.U. 2013 poz. 1624) – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20130001624
- PKP Polskie Linie Kolejowe – materiały kampanii „Bezpieczny Przejazd” – https://bezpieczny-przejazd.pl/dla-mediow/materialy-informacyjne
- PKP Polskie Linie Kolejowe – “Żółte naklejki PLK i numer 112 zapobiegają tragediom na przejazdach” https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/zolte-naklejki-plk-i-numer-112-zapobiegaja-tragediom-na-przejazdach-6693





