Najważniejsze informacje
Od 3 marca 2026 roku zaczną obowiązywać nowe przepisy, które umożliwią uzyskanie prawa jazdy kategorii B już w wieku 17 lat. Nie wszystkie nowe zasady będą jednak stosowane od tej samej daty — przepisy dotyczące okresu próbnego dla nowych kierowców zaczną być stosowane od 4 września 2026 roku. Młodzi kierowcy będą objęci dodatkowymi obowiązkami i zakazami, m.in. obowiązkiem jazdy z opiekunem, ograniczeniami w przewożeniu pasażerów oraz surowszymi konsekwencjami za naruszenia przepisów.
Prawo jazdy od 17 lat – wprowadzenie do zmian
Zmiany wynikają z projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Infrastruktury i przyjętego przez Radę Ministrów, którego celem jest zwiększenie dostępności do prawa jazdy, ale również i poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dane wskazują, że młodzi kierowcy są jedną z grup najbardziej narażonych na udział w wypadkach – stąd połączenie niższego wieku z dłuższym okresem nadzoru.
Kto może uzyskać prawo jazdy w wieku 17 lat?
Od 3 marca 2026 roku, oprócz ukończenia 17-tego roku życia, prawo jazdy będzie mogła uzyskać osoba, która:
- posiada pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych,
- wyrobiła Profil Kandydata na Kierowcę (PKK),
- spełnia standardowe wymagania zdrowotne i formalne.
Po wprowadzeniu nowych przepisów, prawo jazdy będzie można uzyskać o rok wcześniej, niż ma to miejsce dotychczas. Aktualnie, aby móc otrzymać prawo jazdy kategorii B, konieczne jest ukończenie 18 lat.
Aby niepełnoletni kursant mógł rozpocząć kurs w szkole nauki jazdy, niezbędna jest pisemna zgoda jego rodzica lub opiekuna. Taka zgoda musi być przedstawiona przy wyrabianiu PKK. Na kurs można zapisać się już 3 miesiące przed ukończeniem wymaganego wieku, a do egzaminu praktycznego przystąpić miesiąc przed urodzinami.
Pamiętać należy, że nowe przepisy zaczną obowiązywać 3 marca 2026 roku i dopiero od tego dnia będzie możliwe wyrobienie PKK przez 17-latka. Wynika z tego fakt, że pierwsi zdający egzamin na nowych zasadach będą już kilka miesięcy po 17-tych urodzinach – ponieważ dopiero 3 marca będą mogli zacząć jazdy praktyczne w szkole jazdy. Ukończenie kursu i przystąpienie do państwowego egzaminu praktycznego to kwestia przynajmniej kilkunastu tygodni
Do 2 marca 2026 roku jeździć samochodem nauki jazdy mogą wyłącznie osoby najpóźniej 3 miesiące przed ukończeniem 18 lat.
Czy można już zacząć kurs?
Można, ale póki co wyłącznie w postaci szkolenia teoretycznego. Szkolenie praktyczne możliwe jest dopiero po wyrobieniu PKK, a to z kolei stanie się możliwe dopiero po wejściu nowych przepisów w życie, czyli od 3 marca 2026 roku.Według oficjalnego stanowiska WORD, przyszłych kursantów można zacząć szkolić wcześniej, tak aby mogli zapisać się na państwowy egzamin teoretyczny już w dniu 3 marca. Naukę w szkole jazdy można rozpocząć najpóźniej 3 miesiące przed granicznym terminem, zatem kandydat na kierowcę już teraz może odbywać szkolenie teoretycznie w systemie on-line.
Niezwłocznie po zdaniu egzaminu teoretycznego kursant może przystąpić do zajęć praktycznych i rozpocząć jazdy z instruktorem.Zobacz, czy możesz już zacząć szkolenie i kiedy będzie możliwe przystąpienie do egzaminu:
Od kiedy 17-latek może zacząć kurs prawa jazdy? (kalkulator)
Kurs prawa jazdy od 17 lat: kiedy zacząć kurs, PKK, teorię i pierwsze jazdy?
Jak wygląda proces uzyskania prawa jazdy?
Kurs w szkole jazdy będzie wyglądał dokładnie tak samo, jak ma to miejsce dotychczas. Nie będzie rozróżnienia na kursantów 17- i 18-letnich. Wszyscy uczą się na takich samych samochodach, według tych samych zasad szkolenia.
Tak samo będzie wyglądał również egzamin państwowy – teoretyczny i praktyczny. Inaczej mówiąc, nie przewidziano żadnych różnic programowych dla o rok młodszych kursantów.
Obowiązek jazdy z opiekunem – kluczowa zasadą
Młody kierowca, który uzyskał prawo jazdy kategorii B w wieku 17 lat, jest natomiast objęty szeregiem ograniczeń, które będą obowiązywały do momentu ukończenia 18-tego roku życia. Najważniejszym z nich jest, że młody kierowca może poruszać się samochodem wyłącznie w towarzystwie opiekuna:
- przez okres 6 miesięcy od daty uzyskania uprawnień,
- do ukończenia 18-tego roku życia, jeżeli urodziny wypadają przed upływem wspomnianych powyżej 6 miesięcy.
Opiekunem może być wyłącznie osoba, która:
- ma ukończone minimum 25 lat,
- posiada prawo jazdy nieprzerwanie od co najmniej 5 lat,
- nie była karana zakazem prowadzenia pojazdów przez okres ostatnich 5 lat,
- ma podczas pełnienia funkcji opiekuna 0,0 promila alkoholu we krwi.
W praktyce, po zdaniu egzaminu na prawo jazdy w wieku 17 lat młody kierowca nie będzie mógł samodzielnie poruszać się samochodem przez pierwsze pół roku. Zawsze musi towarzyszyć mu opiekun, który ponadto zobowiązany będzie zajmować miejsce z przodu, obok osoby kierującej.
Przykładowo, jeżeli ktoś zdał egzamin 3 marca, do 3 września włącznie będzie mógł jeździć wyłącznie z opiekunem. Jeżeli natomiast osoba skończy 18 lat przed upływem pół roku od zdania egzaminu na prawo jazdy, nie musi już więcej jeździć z opiekunem.
Co ważne, z kryterium minimalnego wieku i stażu za kierownicą wyłączeni są zawodowi instruktorzy nauki jazdy oraz egzaminatorzy. Jeżeli zatem starszy brat ma 24 lata, ale pracuje jako instruktor nauki jazdy, może pełnić funkcję opiekuna młodego kierowcy.
Jakie są zasady dla nowych kierowców w okresie próbnym?
Pozostałe ograniczenia dla 17-letnich kierowców
- Brak możliwości wyjazdu za granicę – do momentu ukończenia 18-tego roku życia nie można w roli kierowcy opuszczać terytorium Polski, nawet do innych państw Unii Europejskiej.
- Bezwzględna trzeźwość – 0soby do ukończenia 18-tego roku życia nie będą mogły mieć najmniejszego śladu alkoholu w organizmie – co wydaje się logiczne w zestawieniu z ogólnie obowiązującym w Polsce prawem, gdzie osoby niepełnoletnie nie mogą spożywać alkoholu.
- Brak możliwości samodzielnego przewozu niepełnoletnich pasażerów – niezależnie, czy młody kierowca odbył już wymagany półroczny staż za kierownicą, obecność opiekuna w samochodzie będzie wciąż konieczna, jeżeli w środku znajdować będą się osoby niepełnoletnie. Przewożenie niepełnoletnich pasażerów możliwe będzie dopiero po ukończeniu 18 lat.
- Brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej w roli kierowcy – o ile po odbyciu półrocznego stażu za kierownicą można będzie poruszać się bez opiekuna, o tyle nie będzie możliwe podejmowanie pracy w roli kierowcy. Przykładowo, wykonywanie transportu drogowego rzeczy czy przewozu osób będzie możliwe dopiero po ukończeniu 18 lat.
System kar i punktów karnych dla niepełnoletnich
- Kierowcy przed ukończeniem 18-tego roku życia będą również objęci znacznie surowszym systemem kar. Jedna kwestia to złamanie któregoś ograniczeń obowiązujących dla 17-latków.
- Najcięższym wykroczeniem jest nieprzestrzeganie obowiązku jazdy z opiekunem, za co grozi kara równoznaczna z prowadzeniem samochodu bez wymaganych uprawnień – oznacza to minimum 1500 zł mandatu i 3 lata zakazu prowadzenia pojazdów.
- Podobnie sytuacja wygląda w przypadku wyjazdu za granicę, z tym że kierowca karany będzie według obowiązującego w danym państwie prawa. Wówczas karą może być grzywna w wysokości nawet kilku tysięcy euro.
- Za jazdę bez uprawnień traktowana będzie również praca w roli kierowcy. W tym przypadku ukarany zostanie również potencjalny pracodawca, nie ma to już jednak związku z wykroczeniem ze strony osoby kierującej.
- Złamanie pozostałych zasad również wiązać będzie się z całkowitym cofnięciem uprawnień. Co to oznacza? Konieczność odbycia kursu na prawo jazdy od początku.
“Ostrzegawczy” limit punktów karnych
Druga kwestia to natomiast złamanie przepisów obowiązujących wszystkich kierowców, bez wyodrębnienia tych specjalnych dla 17-latków.
- Kierowca do momentu ukończenia 18 lat będzie mógł uzbierać maksymalnie 20 punktów karnych, jednak po zebraniu 12 punktów będzie musiał odbyć obowiązkowy kurs reedukacyjny. Szkolenie to nie odbywa się w WORD, lecz w ośrodku doskonalenia techniki jazdy (art. 94¹ ustawy), ma formę co najmniej godzinnych ćwiczeń praktycznych, jest odpłatne (do 500 zł) i ma na celu m.in. uświadomienie zagrożeń związanych z prędkością oraz kształtowanie defensywnej postawy kierowcy.
- Kurs będzie należało odbyć w czasie 12 miesięcy od popełnienia wykroczenia powodującego przekroczenie progu 12 punktów. Brak odbycia takiego szkolenia skutkować będzie całkowitym cofnięciem uprawnień.
- Podobna kara będzie obowiązywać w przypadku przekroczenia limitu 20 punktów karnych i to niezależnie od tego, czy kierowca zdążył odbyć wcześniej wspomniany kurs reedukacyjny.
Okres próbny – czym różni się dla 17-latków
Okres próbny oznacza, że świeżo upieczony kierowca przez określony czas po uzyskaniu prawa jazdy jest szczególnie obserwowany, a za poważniejsze naruszenia przepisów grożą mu surowsze konsekwencje.
W przypadku 17-latków nowe zasady okresu próbnego będą stosowane od 4 września 2026 r. Data ta wynika z przepisów przejściowych: ustawa zmieniająca wchodzi zasadniczo w życie 3 marca 2026 r., a przepisy dotyczące rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, czyli okresu próbnego, stosuje się dopiero po upływie kolejnych 6 miesięcy. Oznacza to, że termin upływa 3 września 2026 r., a nowe zasady zaczynają obowiązywać od dnia następnego — 4 września 2026 r.
W przypadku 17-latków okres próbny będzie trwał 3 lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Dla porównania, u osób, które uzyskają prawo jazdy kategorii B po ukończeniu 18 lat, podstawowy okres próbny trwa 2 lata od dnia wydania dokumentu. Jeżeli kierowca korzysta z tymczasowego elektronicznego prawa jazdy, okres próbny liczy się od dnia uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.
W czasie okresu próbnego naruszenia przepisów mogą mieć poważniejsze skutki niż u bardziej doświadczonych kierowców. Przepisy przewidują m.in. obowiązek odbycia praktycznego szkolenia po przekroczeniu 12 punktów karnych oraz możliwość cofnięcia uprawnień w razie najpoważniejszych naruszeń, w tym popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo trzech wskazanych w ustawie wykroczeń.
Czy posiadanie kategorii B1 coś zmieni?
Pomimo obniżenia minimalnego wieku potrzebnego do uzyskania prawa jazdy kategorii B, zasady otrzymania prawa jazdy kategorii B1 nie zmieniają się – nadal można zdać egzamin w wieku 16 lat.
Co ważne, fakt posiadania kategorii B1 przed uzyskaniem kategorii B nie zmienia niczego w kontekście obowiązkowego okresu próbnego – ten niezmiennie będzie trwał do maksymalnie 20-tego roku życia. Prawo jazdy kategorii B1 będzie dawało wyłącznie praktyczne korzyści, w postaci obycia z prowadzeniem pojazdu w ruchu drogowym.
Podsumowanie zmian
Prawo jazdy dostępne od 17-tego roku życia to duża zmiana w polskim systemie szkolenia kierowców. Daje młodym osobom większą samodzielność, ale jednocześnie uczy odpowiedzialności przez nałożenie rozszerzonych obowiązków, dłuższego okresu próbnego i surowszych kar. To rozwiązanie kompromisowe, które ma łączyć większą dostępność poprawą bezpieczeństwa na drogach.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak zapisać się na kurs prawa jazdy kat. B lub rozpocząć szkolenie teoretyczne jeszcze przed 2026 rokiem – sprawdź szczegóły na naszej stronie lub skontaktuj się z nami bezpośrednio.
FAQ, czyli najczęściej zadawane pytania
Czy egzaminy WORD są możliwe dopiero od 3 marca 2026?
Tak. Nowe przepisy zaczynają obowiązywać od 3 marca 2026 roku i dopiero od tego dnia 17-latkowie będą mogli przystąpić do egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B. Przed tym terminem próg nadal będzie wynosić 18 lat.
Na czym polega okres próbny?
Okres próbny to czas zwiększonego nadzoru nad nowym kierowcą, podczas którego obowiązywać będą dodatkowe zakazy i ostrzejsze konsekwencje za wykroczenia w ruchu drogowym. Okresu próbnego nie należy mylić z obowiązkiem jazdy z opiekunem – są to dwa różne, niezależne od siebie zagadnienia.
Od kiedy obowiązuje okres próbny dla 17-latków — od 3 czy od 4 września 2026 roku?
Przepisy dotyczące okresu próbnego dla 17-latków będą stosowane od 4 września 2026 roku. Wynika to z tego, że ustawa wchodzi zasadniczo w życie 3 marca 2026 roku, ale przepisy o okresie próbnym stosuje się dopiero po upływie kolejnych 6 miesięcy, czyli od dnia następnego po 3 września 2026 roku.
Czy po ukończeniu 18 lat mogę jeździć bez opiekuna?
Tak. Obowiązek jazdy z opiekunem obowiązuje przez pół roku od zdania egzaminu na prawo jazdy lub do momentu ukończenia 18 lat.
Nawet, jeżeli 18-te urodziny mają miejsce przed upływem pół roku od zdania egzaminu, nie ma już obowiązku jazdy z opiekunem.
Ile trwa okres próbny – 6 miesięcy czy rok?
Okres próbny trwa 2 lata lub 3 lata, w zależności od wieku, w którym kursant zdał egzamin na prawo jazdy. Dla 17-latków trwa najwyżej 3 lata (lub do ukończenia 20-tego roku życia), dla pozostałych równo 2 lata.
Czy jeśli zdam prawo jazdy po 18. roku życia, to też mam okres próbny?
Tak. Okres próbny obowiązuje wszystkich, którzy uzyskali prawo jazdy kat. B.
Czy w okresie nadzoru mogę wozić inne osoby?
Tak, ale warunkiem jest obecność opiekuna spełniającego wymagane przepisami kryteria. Nie ma natomiast innych ograniczeń w okresie nadzoru.
Czy opiekun musi siedzieć z przodu?
Tak. Opiekun musi zajmować miejsce pasażera na przednim siedzeniu. Tylko wtedy 17-latek może w zgodzie z przepisami prowadzić samochód.
Ile lat musi mieć opiekun?
Opiekun musi spełniać łącznie wszystkie poniższe warunki:
- mieć ukończone 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kat. B od co najmniej 5 lat,
- nie mógł w okresie ostatnich 5 lat być ukarany zakazem prowadzenia pojazdów,
- być bezwzględnie trzeźwy, czyli mieć 0,0 promila alkoholu we krwi.
Czy obowiązuje zielona naklejka?
Nie. Zielona naklejka, zwana również zielonym listkiem, nie obowiązuje i po wprowadzonych zmianach nadal nie będzie obowiązkowa. Początkowo obowiązek jej używania miał wejść w życie od 3 marca 2026 roku, ostatecznie wycofano się jednak z tych zmian.
Czy są ograniczenia mocy samochodu?
Nie. Ustawa nie wprowadza żadnych limitów mocy silnika ani pojemności pojazdu dla kierowców w okresie próbnym.
Czy są ograniczenia prędkości?
Tak. Kierowcy w okresie próbnym będą zobowiązani poruszać się:
– maksymalnie 50 km/h w obszarze zabudowanym,
– maksymalnie 80 km/h poza obszarem zabudowanym,
– maksymalnie 100 km/h na drogach ekspresowych i autostradach.
Ograniczenia obowiązują do końca trwania okresu próbnego.
Czy po kategorii B mogę jeździć pojazdami AM?
Tak. Prawo jazdy kat. B uprawnia również do kierowania pojazdami objętymi kategorią AM.
Czy mogę kupić i zarejestrować samochód mając 17 lat?
Tak. Przepisy o ruchu drogowym nie zabraniają posiadania ani rejestracji pojazdu przez osobę niepełnoletnią, jednak w praktyce wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego przy czynnościach cywilnoprawnych.
Czy po zrobieniu B+E okres próbny znika?
Nie. Okres próbny dotyczy pierwszego uzyskania prawa jazdy kat. B i nie znika po uzyskaniu kolejnej kategorii, takiej jak B+E.
Czy kierowców w okresie próbnym obowiązuje zerowy limit alkoholu?
Tak. W okresie próbnym obowiązuje bezwzględny limit 0,0 promila alkoholu we krwi.
Co grozi za jazdę bez opiekuna w wieku 17 lat?
Jazda bez wymaganego opiekuna traktowana jest jak prowadzenie samochodu bez wymaganych uprawnień. Grozi za to:
– mandat w wysokości co najmniej 1500 zł,
– 3 lata zakazu prowadzenia pojazdów,
– cofnięcie posiadanych uprawnień.
W praktyce, po upływie 3 lat zakazu, kurs prawa jazdy należy odbyć ponownie.
Czy mając 17 lat mogę jeździć traktorem samodzielnie?
Tak. Wymagania odnośnie opiekuna dotyczą kategorii B, nie dotyczą natomiast kategorii T, dostępnej od 16-tego roku życia.
Źródła
- Rada Ministrów przyjęła projekt MI zwiększający bezpieczeństwo na drogach – Ministerstwo Infrastruktury –
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/rada-ministrow-przyjela-projekt-mi-zwiekszajacy-bezpieczenstwo-na-drogach - Opracowanie własne na podstawie projektu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 09.04.2026 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (wykaz prac legislacyjnych nr 1309), którego wejście w życie planowane jest na 3 czerwca 2026 r., wraz z załącznikiem nr 1 określającym katalog naruszeń i przypisane im punkty karne. https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12409053/katalog/13196953#13196953
- Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów –
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-niektorych-ustaw-w-celu-poprawy-bezpieczenstwa-ruchu-drogowego2 - Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami –
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20110300151/U/D20110151Lj.pdf - Wypadki z młodymi kierowcami w ruchu drogowym w latach 2015–2024 –
https://experience.arcgis.com/experience/8da8080b16c84704a3cb7af86f1b4501/page/Strona
