Najważniejsze informacje
Kody wpisane w rubryce 12 prawa jazdy często potocznie nazywa się „kodami ograniczeń”, choć w rzeczywistości ich znaczenie jest znacznie szersze.
Zgodnie z przepisami są to kody i subkody, które mogą określać zarówno warunki korzystania z uprawnień, jak i informacje dodatkowe przypisane do kierowcy lub dokumentu prawa jazdy.
Jeśli rubryka 12 w Twoim prawie jazdy jest pusta, oznacza to, że nie masz żadnych dodatkowych kodów ani oznaczeń.
W tym artykule wyjaśniamy, co oznaczają poszczególne kody w prawie jazdy, które z nich realnie wpływają na możliwość prowadzenia pojazdu, a które mają wyłącznie charakter informacyjny. Omawiamy m.in. kody 01.06, 71, 78, 95 oraz 96 (B96) i pokazujemy, kiedy mają one znaczenie w praktyce.
Czym są kody i subkody w rubryce 12 prawa jazdy?
Kody i subkody wpisywane w rubryce 12 prawa jazdy to oznaczenia, które określają warunki korzystania z uprawnień lub informacje dodatkowe przypisane do kierowcy albo dokumentu. Odnoszą się one wyłącznie do korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami wymagającymi prawa jazdy.
Skąd biorą się kody w prawie jazdy?
Kody mogą wynikać m.in. z:
- orzeczenia lekarskiego (np. obowiązek jazdy w okularach lub soczewkach),
- specyfiki pojazdu (prawo jazdy tylko na automatyczną skrzynię biegów),
- zakresu posiadanych uprawnień (np. kwalifikacja zawodowa kierowcy) lub sytuacji administracyjnej (wydanie wtórnika prawa jazdy).
Jak sprawdzić znaczenie kodu w prawie jazdy?
Jeśli widzisz w swoim prawie jazdy kod i nie wiesz, co oznacza, warto sprawdzić go od razu. Niektóre kody mają znaczenie wyłącznie informacyjne, ale inne określają konkretne warunki prowadzenia pojazdu, których nieprzestrzeganie może skutkować mandatem podczas kontroli drogowej.
Jak sprawdzić znaczenie kodu krok po kroku:
- Odszukaj rubrykę 12 w dokumencie prawa jazdy.
- Zapisz dokładny kod (np. 01.06).
- Sprawdź jego znaczenie w tabeli najpopularniejszych kodów poniżej lub w pełnej liście kodów i subkodów z rubryki 12 prawa jazdy znajdującej się dalej w artykule.
Najpopularniejsze kody i subkody w prawie jazdy (rubryka 12)
Poniżej zebraliśmy najczęściej spotykane i wyszukiwane kody i subkody z rubryki 12 prawa jazdy, z którymi kierowcy realnie mają do czynienia. To właśnie te oznaczenia najczęściej budzą wątpliwości podczas kontroli drogowej lub przy wyborze pojazdu.
| Kod | Co oznacza? | Kiedy ma znaczenie? |
|---|---|---|
| 01.06 | Okulary lub soczewki kontaktowe | Podczas prowadzenia pojazdu – musisz prowadzić w okularach lub soczewkach kontaktowych. |
| 71 | Wtórnik prawa jazdy | Gdy masz wydany wtórnik prawa jazdy (informacja urzędowa na dokumencie). |
| 78 | Wyłącznie pojazdy bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla kategorii AM, A1, A2 i A); | Podczas prowadzenia pojazdu – możesz prowadzić wyłącznie pojazdy bez pedału sprzęgła. |
| 70 | Wymiana prawa jazdy | Gdy prawo jazdy zostało wydane w wyniku wymiany (informacja urzędowa na dokumencie). |
| 95 | Potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej. | Dla kierowców zawodowych – jako potwierdzenie posiadania kwalifikacji zawodowej. |
| 96 (B96) | Pojazdy kategorii B łączone z przyczepą, której dopuszczalna masa całkowita przekracza 750 kg, przy czym dopuszczalna masa całkowita takiego zestawu pojazdów przekracza 3500 kg, ale nie przekracza 4250 kg | Gdy prowadzisz zestaw: pojazd kat. B + przyczepa powyżej 750 kg, a DMC zestawu jest powyżej 3500 kg i nie przekracza 4250 kg. |
Jeśli nie znajdujesz swojego kodu w powyższej tabeli, sprawdź pełną listę kodów i subkodów poniżej artykułu – zawiera rzadziej spotykane oznaczenia techniczne, zdrowotne i administracyjne.
Jakie kody realnie ograniczają prowadzenie pojazdu?
Nie każdy kod oznacza zakaz lub ograniczenie w codziennym prowadzeniu pojazdu. Część z nich ma charakter czysto informacyjny lub administracyjny, inne dotyczą konkretnych dostosowań pojazdu albo warunków zdrowotnych, które muszą być spełnione podczas jazdy.
W praktyce kody można podzielić na trzy grupy:
- Kody zdrowotne (np. 01, 02, 05) – wynikają z orzeczenia lekarskiego i określają warunki, które musisz spełnić podczas jazdy (np. okulary/soczewki, jazda tylko w dzień, ograniczenia związane ze stanem zdrowia).
- Kody techniczne i związane z pojazdem (np. 78) – ograniczają rodzaj pojazdu, którym możesz kierować (np. tylko pojazdy bez pedału sprzęgła, czyli z automatyczną skrzynią biegów).
- Kody informacyjne lub administracyjne (np. 70, 71, 95) – nie ograniczają samego prowadzenia pojazdu, ale przekazują informacje o dokumencie lub uprawnieniach (np. wymiana dokumentu, wtórnik, potwierdzenie kwalifikacji zawodowej).
Ta prosta klasyfikacja ułatwia ocenę, czy dany kod ma dla Ciebie praktyczne konsekwencje podczas kontroli lub przy wyborze pojazdu.
Poniżej omawiamy najczęściej spotykane kody i wyjaśniamy ich praktyczne konsekwencje
Kod 01.06 w prawie jazdy – co oznacza w praktyce?
Przy kodzie 01.06 podczas prowadzenia pojazdu musisz używać okularów albo soczewek kontaktowych. Kod 01.06 oznacza obowiązek stosowania korekcji wzroku podczas każdej jazdy, niezależnie od dystansu czy celu podróży.
Warto wiedzieć, że istnieją również bardziej precyzyjne kody, które bywają mylące:
- 01.01 – wyłącznie okulary,
- 01.02 – wyłącznie soczewki kontaktowe.
Jeśli masz wpisany kod 01.02, a prowadzisz w okularach, formalnie nie spełniasz warunku uprawnień – analogicznie w przypadku kodu 01.01 i jazdy w soczewkach.
Podczas kontroli drogowej brak wymaganej korekcji wzroku może zostać potraktowany jako naruszenie warunków prowadzenia pojazdu i skutkować mandatem karnym.
Warto wiedzieć
Część kodów – zwłaszcza zdrowotnych (np. 01.06 – okulary lub soczewki) – może obowiązywać tylko przez określony czas. Wynika to z faktu, że są one wpisywane na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza orzecznika, czyli uprawnionego lekarza wykonującego badania kierowców i oceniającego zdolność do prowadzenia pojazdów, które ma swoją datę ważności (np. 5, 10 lub 15 lat). Po jej upływie kierowca musi ponownie przejść badanie lekarskie, aby potwierdzić dalsze istnienie wady wzroku albo – jeśli przyczyna już nie występuje – usunąć kod z prawa jazdy poprzez złożenie wniosku o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy.
Kod 71 w prawie jazdy – co oznacza „wtórnik” i czy to ograniczenie?
Kod 71 oznacza, że dokument prawa jazdy jest wtórnikiem, czyli został wydany ponownie po zgubieniu, kradzieży lub zniszczeniu wcześniejszego dokumentu.
Kod ten nie zmienia kategorii prawa jazdy ani zakresu uprawnień i ma wyłącznie charakter informacyjny dla urzędów oraz służb kontrolnych.
Kod 78 – tylko pojazdy z automatyczną skrzynią biegów
Kod 78 oznacza ograniczenie uprawnień do prowadzenia wyłącznie pojazdów z automatyczną skrzynią biegów. Prowadzenie auta z manualem przy tym kodzie jest traktowane jako jazda niezgodnie z warunkami uprawnień.
Podczas kontroli drogowej może to skutkować mandatem, a w poważniejszych przypadkach zostać zakwalifikowane jako prowadzenie pojazdu bez odpowiednich uprawnień, co wiąże się z wyższą grzywną i możliwością orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Aby usunąć kod 78, konieczne jest zdanie egzaminu praktycznego w WORD na pojeździe z manualną skrzynią biegów. W przygotowaniu do takiego egzaminu pomaga kurs prawa jazdy realizowany na samochodzie z manualem.
Kod 96 (B96) – zespół pojazdów do 4250 kg przy kat. B
Kod 96 (B96) przy kat. B pozwala prowadzić zespół pojazdów (samochód kat. B + przyczepa), którego DMC wynosi powyżej 3500 kg i nie przekracza 4250 kg. To praktyczne rozwiązanie, jeśli planujesz ciągnąć przyczepę inną niż lekka. W przypadku B96 DMC zespołu pojazdów nie może przekroczyć 4250 kg, dzięki czemu nie musisz wyrabiać pełnych uprawnień kategorii B+E.
Warto jednak pamiętać, że uprawnienia B+E dają szersze możliwości. Kategoria B+E pozwala na prowadzenie pojazdu określonego dla kategorii B z przyczepą (przyczepami), przy czym dopuszczalna masa całkowita ciągniętej przyczepy nie może przekraczać 3500 kg (np. laweta, większa przyczepa kempingowa, przyczepa do przewozu koni lub łodzi, oraz ciągnikiem rolniczym z przyczepą lub przyczepami).
Jeśli potrzebujesz większych uprawnień, planujesz regularne użytkowanie zestawu lub ciągnięcie ciężkich przyczep bez limitu 4250 kg, zapisz się na kurs kat. B+E.
Kurs kat. B+E w 15 godzin! Bez teorii
Traktor w pakiecie – zgarnij 2 w 1
Kod 95 – kwalifikacja zawodowa kierowcy
Kod 95 w prawie jazdy potwierdza, że kierowca spełnia wymagania do wykonywania przewozu osób lub towarów w ramach pracy zawodowej. Ma on zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy prowadzisz pojazd służbowo, a nie podczas zwykłej jazdy prywatnej.
Brak wymaganego kodu 95 podczas wykonywania przewozu drogowego może skutkować poważnymi konsekwencjami podczas kontroli Policji lub Inspekcji Transportu Drogowego.
- Dla kierowcy oznacza to grzywnę w wysokości 150 zł, a także możliwość wstrzymania dalszego wykonywania pracy do czasu spełnienia wymogów. Podstawa prawna: Na podstawie art. 92 ustawy o transporcie drogowym wskazane w załączniku nr 1 ww. ustawy, poz. 3
- Dla przedsiębiorcy zatrudniającego kierowcę — karę administracyjną sięgającą 1500 złotych. Podstawa prawna: Na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym wskazane w załączniku nr 3 ww. ustawy, poz. 1 (1.15.)
Jeśli musisz odnowić kod 95 to zrób szkolenie okresowe (kod 95) w GAZelce.
Kod 95 – szkolenie okresowe kierowców
Odnów uprawnienia i jedź dalej!
Jak zmienić lub usunąć kod w prawie jazdy?
- Sprawdź kod w rubryce 12.
- Ustal podstawę (lekarz/egzamin/urząd).
- Zdobądź dokument (orzeczenie/egzamin/wniosek).
- Złóż wniosek i wymień dokument.
Kody w prawie jazdy a kontrola policji – mandaty i kary
Podczas kontroli drogowej policja może sprawdzić, czy kierowca stosuje się do kodów ograniczeń i warunków wpisanych w rubryce 12 prawa jazdy. To ważne m.in. przy kodach dotyczących wzroku, np. 01.06 (okulary lub soczewki).
Pamiętaj o
Jeżeli kierowca ma w prawie jazdy obowiązek jazdy w okularach/soczewkach, a prowadzi bez wymaganej korekcji, może zostać ukarany. W praktyce takie naruszenie bywa kwalifikowane jako prowadzenie pojazdu bez uprawnienia (czyli „brak spełnienia warunków uprawnienia”).
Jak zmienić lub usunąć kod w prawie jazdy?
- Sprawdź kod w rubryce 12.
- Ustal podstawę (lekarz/egzamin/urząd).
- Zdobądź dokument (orzeczenie/egzamin/wniosek).
- Złóż wniosek i wymień dokument.
Kody w prawie jazdy a kontrola policji – mandaty i kary
Podczas kontroli drogowej policja może sprawdzić, czy kierowca stosuje się do kodów ograniczeń i warunków wpisanych w rubryce 12 prawa jazdy. To ważne m.in. przy kodach dotyczących wzroku, np. 01.06 (okulary lub soczewki).
Jeżeli kierowca ma w prawie jazdy obowiązek jazdy w okularach/soczewkach, a prowadzi bez wymaganej korekcji, może zostać ukarany. W praktyce takie naruszenie bywa kwalifikowane jako prowadzenie pojazdu bez uprawnienia (czyli „brak spełnienia warunków uprawnienia”).
Jazda bez okularów przy kodzie 01.06 – co grozi?
Mandat: do 500 zł (postępowanie mandatowe)
Jeżeli sprawa kończy się mandatem, policja może nałożyć grzywnę maksymalnie do 500 zł.
Podstawa prawna: art. 96 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia z późniejszymi zmianami „W postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł.”
Sąd: grzywna od 1500 zł do 5000 zł
Jeżeli policja skieruje sprawę do sądu, grzywna za prowadzenie pojazdu bez uprawnienia wynosi co najmniej 1500 zł, a ogólny zakres grzywny w Kodeksie wykroczeń sięga do 5000 zł.
Podstawa prawna:
- art. 94 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń z późniejszymi zmianami „[…] podlega karze […] albo grzywny nie niższej niż 1500 złotych.”
- art. 24 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń z późniejszymi zmianami „Grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 złotych, chyba że ustawa stanowi inaczej.”
Punkty karne: 10 punktów
Za to wykroczenie naliczone jest 10 punktów karnych (zgodnie z tabelą naruszeń).
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego – Załącznik nr 1 (kod naruszenia).
Możliwy zakaz dalszej jazdy
Niezależnie od mandatu lub sprawy w sądzie, policjant może zatrzymać dalszą jazdę, jeżeli uzna, że kierowca bez korekcji wzroku nie jest w stanie prowadzić bezpiecznie.
Pełna lista kodów i subkodów z rubryki 12 prawa jazdy
Poniżej znajduje się pełna, oficjalna lista kodów i subkodów umieszczanych w rubryce 12 prawa jazdy, określających ograniczenia w korzystaniu z uprawnień lub informacje dodatkowe.
| Nr kodu | Treść |
|---|---|
| 1 | wymagana korekta lub ochrona wzroku: |
| 01.01 | okulary, |
| 01.02 | soczewka kontaktowa (soczewki kontaktowe), |
| 01.05 | przepaska na oko, |
| 01.06 | okulary lub soczewki kontaktowe, |
| 01.07 | indywidualna korekta lub ochrona wzroku; |
| 2 | wymagana korekta słuchu lub wspomaganie komunikacji; |
| 3 | wymagane protezy lub szyny ortopedyczne kończyn: |
| 03.01 | proteza lub szyna ortopedyczna kończyny górnej, |
| 03.02 | proteza lub szyna ortopedyczna kończyny dolnej; |
| 10 | wymagane modyfikacje w układzie zmiany biegów: |
| 10.02 | bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 i A), |
| 10.04 | zmodyfikowana dźwignia zmiany biegów; |
| 15 | wymagana modyfikacja sprzęgła: |
| 15.01 | zmodyfikowany pedał sprzęgła, |
| 15.02 | sprzęgło sterowane ręcznie, |
| 15.03 | sprzęgło automatyczne, |
| 15.04 | składany lub odkręcany pedał sprzęgła za przegrodą; |
| 20 | wymagane modyfikacje w układzie hamulcowym: |
| 20.01 | zmodyfikowany pedał hamulca, |
| 20.03 | pedał hamulca dostosowany do obsługi lewą stopą, |
| 20.04 | pedał hamulca pod całą stopę, |
| 20.05 | wychylny pedał hamulca, |
| 20.06 | ręcznie sterowany hamulec roboczy, |
| 20.07 | możliwość efektywnego użycia pedału hamulca z określoną siłą ... N, |
| 20.09 | zmodyfikowany hamulec postojowy, |
| 20.12 | składany lub odkręcany pedał hamulca za przegrodą, |
| 20.13 | hamulec obsługiwany kolanem, |
| 20.14 | elektrycznie sterowany hamulec roboczy; |
| 25 | wymagane modyfikacje w układzie przyspieszenia: |
| 25.01 | zmodyfikowany pedał przyspieszenia, |
| 25.03 | wychylny pedał przyspieszenia, |
| 25.04 | przyspieszenie sterowane ręcznie, |
| 25.05 | przyspieszenie sterowane kolanem, |
| 25.06 | serwoprzyspieszacz, |
| 25.08 | pedał przyspieszenia po lewej stronie, |
| 25.09 | składany lub odkręcany pedał przyspieszenia za przegrodą; |
| 31 | wymagane modyfikacje pedałów: |
| 31.01 | pedały równoległe, |
| 31.02 | pedały na tym samym lub prawie na tym samym poziomie, |
| 31.03 | składane lub odkręcane pedały hamowania i przyspieszenia, |
| 31.04 | wypiętrzona podłoga; |
| 32 | wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania i przyspieszenia: |
| 32.01 | obsługa układów przyspieszenia i hamowania jedną ręką, |
| 32.02 | obsługa układów przyspieszenia i hamowania z użyciem zewnętrznego wspomagania; |
| 33 | wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania, przyspieszenia i kierowania: |
| 33.01 | obsługa układów przyspieszenia, hamowania i kierowania z użyciem zewnętrznego wspomagania jedną ręką, |
| 33.02 | obsługa układów przyspieszenia, hamowania i kierowania z użyciem zewnętrznego wspomagania dwiema rękami; |
| 35 | wymagane modyfikacje urządzeń sterowania: |
| 35.02 | urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów, |
| 35.03 | urządzenia sterowania obsługiwane lewą ręką bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów, |
| 35.04 | urządzenia sterowania obsługiwane prawą ręką bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów, |
| 35.05 | urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy ze wspólnymi mechanizmami hamowania i przyspieszenia; |
| 40 | wymagane modyfikacje w układzie kierowniczym: |
| 40.01 | zwykły układ kierowniczy ze wspomaganiem, |
| 40.05 | zmodyfikowana kierownica, |
| 40.06 | wychylne koło kierownicy, |
| 40.09 | kierowanie nożne, |
| 40.11 | gałka na kierownicy, |
| 40.14 | alternatywny układ kierowania obsługiwany jedną ręką, |
| 40.15 | alternatywny układ kierowania obsługiwany rękoma; |
| 42 | wymagane modyfikacje lusterek lub urządzeń widzenia wstecznego: |
| 42.01 | zmodyfikowane lusterko lub urządzenie widzenia wstecznego, |
| 42.03 | dodatkowe wewnętrzne lusterko lub inne urządzenie, |
| 42.05 | urządzenie do obserwacji martwych pól; |
| 43 | wymagane modyfikacje fotela kierowcy: |
| 43.01 | fotel kierowcy podwyższony, |
| 43.02 | fotel kierowcy dostosowany do kształtu ciała, |
| 43.03 | fotel kierowcy z oparciem bocznym, |
| 43.04 | fotel kierowcy z podłokietnikiem, |
| 43.06 | zmodyfikowany pas bezpieczeństwa, |
| 43.07 | pas bezpieczeństwa szelkowy; |
| 44 | wymagane modyfikacje motocykli i motorowerów: |
| 44.01 | hamulec z pojedynczym sterowaniem, |
| 44.02 | zmodyfikowany hamulec ręczny, |
| 44.03 | zmodyfikowany hamulec nożny, |
| 44.04 | zmodyfikowana rączka przyspieszenia, |
| 44.08 | wysokość siedzenia pozwalająca na oparcie obu stóp, |
| 44.09 | maksymalna siła uruchomienia hamulca ręcznego, |
| 44.10 | maksymalna siła uruchomienia hamulca nożnego, |
| 44.11 | zmodyfikowany podnóżek, |
| 44.12 | zmodyfikowany uchwyt kierownicy; |
| 45 | wyłącznie motocykle z wózkiem bocznym; |
| 46 | wyłącznie pojazdy trójkołowe; |
| 47 | pojazdy niewymagające utrzymywania równowagi; |
| 50 | dla określonego pojazdu lub nadwozia (VIN); |
| 61 | jazda w godzinach dziennych; |
| 62 | jazda tylko w określonym promieniu lub obszarze; |
| 63 | jazda bez pasażerów; |
| 64 | jazda z ograniczoną prędkością; |
| 65 | jazda tylko w towarzystwie innego kierowcy; |
| 66 | bez prawa ciągnięcia przyczepy; |
| 67 | bez jazdy po autostradach; |
| 68 | zakaz spożywania alkoholu; |
| 69 | jazda tylko z blokadą alkoholową; |
| 70 | wymiana prawa jazdy; |
| 71 | wtórnik prawa jazdy; |
| 73 | pojazdy kategorii B1; |
| 78 | wyłącznie pojazdy bez pedału sprzęgła; |
| 79 | ograniczenia wynikające z prawa jazdy wydanego za granicą; |
| 79.01 | pojazdy dwukołowe z wózkiem bocznym lub bez, |
| 79.02 | pojazdy trójkołowe lub czterokołowe kategorii AM, |
| 79.03 | pojazdy trójkołowe, |
| 79.04 | pojazdy trójkołowe z przyczepą do 750 kg, |
| 79.05 | motocykl A1 o stosunku mocy do masy powyżej 0,1 kW/kg, |
| 79.06 | pojazd kategorii B+E z przyczepą powyżej 3500 kg; |
| 80 | posiadacze prawa jazdy A – trójkołowce, poniżej 24 lat; |
| 81 | posiadacze prawa jazdy A – motocykle dwukołowe, poniżej 21 lat; |
| 95 | potwierdzenie posiadania kwalifikacji zawodowej; |
| 96 | zespół pojazdów do 4250 kg przy kategorii B; |
| 97 | brak uprawnień do pojazdów C1 objętych tachografami; |
| 101 | wymagane dodatkowe oznakowanie pojazdu; |
| 102 | wymiana prawa jazdy kategorii C bez kategorii B; |
| 103 | wymiana prawa jazdy kategorii D bez kategorii B; |
| 104 | wymiana prawa jazdy kategorii M; |
| 105 | wymiana prawa jazdy kategorii trolejbusowej; |
| 106 | zakaz w zakresie prawa jazdy kategorii B; |
| 107 | wymagane dostosowanie pojazdu do schorzenia; |
| 110 | przeciwwskazania zdrowotne do kategorii A1, A2 i A; |
| 111 | pojazdy Sił Zbrojnych RP do spełnienia wymagań wiekowych; |
Tabela: Wzory dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami – na podstawie Dz.U. 2025 poz. 1072 (wersja od 7.08.2025).
W przypadku gdy ograniczenie w korzystaniu z uprawnień do kierowania pojazdami lub informacja dodatkowa dotyczą wszystkich posiadanych przez osobę kategorii prawa jazdy, odpowiedni kod lub subkod umieszcza się wyłącznie w ostatnim wierszu tabeli.
Litery wykorzystywane razem z kodami od 01 do 44:
a – lewo,
b – prawo,
c – ręka,
d – stopa,
e – środek,
f – ramię,
g – kciuk.
FAQ - najczęstsze pytania o kody w prawie jazdy (rubryka 12)
Gdzie znajdę kody i oznaczenia w prawie jazdy?
Kody i oznaczenia znajdują się w rubryce 12 dokumentu prawa jazdy.
Jeśli rubryka 12 jest pusta, oznacza to, że nie masz żadnych dodatkowych warunków ani informacji przypisanych do posiadanych uprawnień.
Kto decyduje o wpisaniu „ograniczenia” (kodu) w prawie jazdy?
O wpisaniu kodu lub subkodu w prawie jazdy decyduje organ wydający dokument (wydział komunikacji), jednak podstawą do jego wpisania mogą być różne decyzje:
- orzeczenie lekarskie – w przypadku kodów zdrowotnych (np. 01.06),
- wynik egzaminu państwowego – np. kod 78 (automat),
- procedura administracyjna lub szkolenie – np. kody 70, 71, 95.
Nie każdy kod oznacza ograniczenie zdrowotne — część z nich ma charakter wyłącznie informacyjny lub formalny.
Czy każdy kod w prawie jazdy oznacza zakaz prowadzenia pojazdu?
Nie. Część kodów ma charakter informacyjny lub administracyjny (np. kod 71 – wtórnik prawa jazdy), inne natomiast określają konkretne warunki, które muszą być spełnione podczas jazdy (np. kod 01.06 lub 78).
O tym, czy dany kod realnie ogranicza prowadzenie pojazdu, decyduje jego znaczenie, a nie sama obecność w rubryce 12.
Czy kod 01.06 obowiązuje przy każdej jeździe?
Tak, ale tylko przy jeździe pojazdem wymagającym prawa jazdy.
Kod 01.06 oznacza obowiązek jazdy w okularach lub soczewkach kontaktowych podczas każdej jazdy samochodem, motocyklem lub innym pojazdem objętym prawem jazdy.
Nie dotyczy np. jazdy rowerem czy hulajnogą.
Czy kod 78 pozwala prowadzić tylko samochody z automatyczną skrzynią biegów?
Tak. Kod 78 oznacza, że możesz prowadzić wyłącznie pojazdy z automatyczną skrzynią biegów. Prowadzenie auta z manualem przy tym kodzie jest naruszeniem warunków uprawnień i może skutkować mandatem lub grzywną – w zależności od kwalifikacji wykroczenia.
Czy kod 78 można usunąć bez egzaminu?
Nie. Kod 78 można usunąć wyłącznie po zdaniu egzaminu praktycznego na pojeździe z manualną skrzynią biegów. Nie ma możliwości wykreślenia tego kodu na podstawie wniosku, badania lekarskiego ani decyzji administracyjnej.
Czy kod 71 to zakaz albo ograniczenie prowadzenia?
Nie. Kod 71 informuje jedynie, że prawo jazdy jest wtórnikiem, czyli dokumentem wydanym ponownie (np. po zgubieniu lub kradzieży). Nie wpływa on na zakres posiadanych uprawnień.
Co oznacza kod 95 w prawie jazdy?
Kod 95 potwierdza kwalifikację zawodową kierowcy. Ma znaczenie wyłącznie przy wykonywaniu przewozu drogowego w ramach pracy, a nie podczas jazdy prywatnej.
Brak ważnego kodu 95 podczas pracy może skutkować karą dla kierowcy oraz przedsiębiorcy.
Jak zmienić lub usunąć kod w prawie jazdy?
Sposób zależy od rodzaju kodu:
- kody zdrowotne – wymagane jest nowe badanie lekarskie i orzeczenie,
- kod 78 (automat) – konieczne jest zdanie egzaminu praktycznego na pojeździe z manualną skrzynią biegów,
kody administracyjne (np. 70, 71) – sprawę załatwia się w urzędzie.
W każdym przypadku konieczne jest złożenie wniosku i wydanie nowego dokumentu prawa jazdy.
Czy kody w prawach jazdy wydanych przed 25 maja 2016 r. nadal obowiązują?
Tak. Kody i subkody wpisane w prawach jazdy wydanych przed 25 maja 2016 r. obowiązują przez cały okres ważności tych uprawnień. Przestają mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy ograniczenie stało się bezprzedmiotowe, np. po pozytywnym wyniku nowego badania lekarskiego.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (z późniejszymi zmianami).
- Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (z późniejszymi zmianami).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców.
- Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotycząca dokumentów prawa jazdy.
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń.
