Motocykl 125 cm³ na prawo jazdy kategorii B – co warto wiedzieć?

W artykule wyjaśniamy, jak sprawdzić uprawnienia i parametry motocykla, czy można wyjechać nim za granicę oraz jakie zasady dotyczą motocykli trójkołowych.

Motocykl 125 cm³ na kategorię B – najważniejsze zasady

Jakie parametry musi mieć motocykl, którym można jeździć na kat. B?

Motocykl, którym można poruszać się w ramach prawa jazdy kategorii B, musi spełniać ściśle określone kryteria techniczne odpowiednie dla motocyklowej kategorii A1:

• pojemność silnika do 125 cm3,
• moc silnika do 11 kW (około 15 koni mechanicznych),
• stosunek mocy do masy do maksymalnie 0,1 kW/kg.

W przypadku motocykli elektrycznych, wykluczone jest kryterium pojemności silnika – motocykl musi spełniać jedynie kryteria maksymalnej mocy silnika i stosunku mocy silnika do masy motocykla.

W ramach kategorii A1 nie istnieje konkretne ograniczenie masy własnej motocykla. Ograniczenie wynika jedynie z mocy silnika, aczkolwiek działa to w obie strony – silnik nie może być zbyt mocny w stosunku do masy motocykla, ani motocykl zbyt lekki w stosunku do mocy jego silnika.

Czy każdy motocykl 125 cm3 można prowadzić w ramach kategorii B?

Nie każdy, ponieważ pojemność silnika to nie jedyne kryterium, które musi spełnić motocykl kategorii A1. Określenie, że w ramach kategorii B można prowadzić motocykle o pojemności silnika do 125 cm3, jest dużym uproszczeniem.

Oznacza to, że odpowiedni motocykl nie może być zbyt mocny ani zbyt lekki w stosunku do mocy silnika.

W przypadku motocykla kategorii A1, kluczowe są następujące rubryki dowodu rejestracyjnego:

Istotna jest również rubryka G, w której zawarta jest masa własna motocykla. Z tym, że przepisy nie ograniczają jednoznacznie masy własnej motocykla kategorii A1, ponieważ istotny jest stosunek mocy silnika do masy własnej, zawarty w rubryce Q.

Czy mając prawo jazdy kat. B można prowadzić trójkołowiec?

Tak, ale spełniając określone kryteria, niezależne od tych uprawniających do prowadzenia motocykla kategorii A1.

Aby osoba posiadająca prawo jazdy kategorii B mogła prowadzić trójkołowiec, musi mieć ukończone 21 lat – nie ma przy tym znaczenia, jak długi jest staż posiadania prawa jazdy tej kategorii. Poniżej 21. roku życia konieczne jest posiadanie prawa jazdy kategorii motocyklowej, adekwatnej do parametrów trójkołowca.

Przepisy nie przewidują natomiast żadnych limitów dotyczących pojemności ani mocy silnika trójkołowca. Pojazd musi posiadać homologację L5e. Więcej informacji dotyczących warunków homologacji można uzyskać pod tym odnośnikiem: https://dziennikustaw.gov.pl/D2005162136001.pdf

Przepis pozwalający prowadzić trójkołowce w ramach prawa jazdy kategorii B obowiązuje na terenie Polski – nie obowiązuje on zaś za granicą, nawet jeżeli lokalne zagraniczne przepisy ruchu drogowego pozwalają na podobne odstępstwa.

Czy można wyjeżdżać za granicę motocyklem 125 cm3 na kat. B?

Przepis pozwalający poruszać się motocyklem w ramach prawa jazdy kategorii B obowiązuje na terenie Polski – w związku z tym, za granicą nie ma tego przywileju.

W niektórych państwach, np. w Hiszpanii, obowiązuje bardzo zbliżony do polskiego system umożliwiający prowadzenie motocykli w ramach prawa jazdy na samochód. Tyle, że nawet wtedy, kiedy dane państwo dopuszcza taką możliwość, dotyczy ona uprawnień uzyskanych lokalnie, według krajowych przepisów. Dlatego prawo jazdy kat. B uzyskane w Polsce pozwala po 3 latach jeździć motocyklem kat. A2 wyłącznie na terenie Polski.

Czy można rozszerzyć uprawnienia do kategorii A2 lub A?

Posiadania prawa jazdy kategorii B przez 3 lata uprawnia do prowadzenia motocykli, nie oznacza jednak uzyskania prawa jazdy motocyklowej kategorii A1. Wynika z tego fakt, że kierowca wciąż posiada jedynie uprawnienia kategorii B.

W przypadku braku posiadania prawa jazdy żadnej kategorii motocyklowej, nie istnieje możliwość rozszerzenia uprawnień np. do kategorii A2 oraz A bez odbycia pełnego szkolenia i zdania państwowych egzaminów.

Prawo jazdy kategorii B uprawnia wszakże do poruszania się pojazdami kategorii AM, do której zaliczają się:

• motorowery:
  • o pojemności silnika do 50 cm3,
  • rozwijające maksymalnie 45 km/h.
• czterokołowce lekkie:
  • o masie własnej do 350 kg,
  • rozwijające maksymalnie 45 km/h.

Do poruszania się pojazdami kategorii AM nie jest wymagany żaden dodatkowy staż – możliwość prowadzenia takich pojazdów istnieje od razu po zdaniu egzaminu praktycznego na kategorię B.

Jakimi motocyklami 125 cm3 można jeździć na kat. B?

W teorii możliwe jest prowadzenie wszystkich motocykli, które spełniają kryteria właściwe dla kategorii A1. W praktyce, najczęściej są to:

• naked – lekkie motocykle miejskie,
• lekkie motocykle turystyczne,
• mocniejsze skutery.

Przykładowo, sportowe motocykle, które posiadają mocne silniki przy niewielkiej masie własnej, mogą nie spełnić kryterium stosunku mocy do masy własnej.

Wybór motocykla zależy natomiast od indywidualnych potrzeb i oczekiwań – nie ma uniwersalnego pojazdu. Poradnik, jaki motocykl wybrać, przedstawiamy w oddzielnym artykule – Jaki motocykl na start po kursie kat. A? Przewodnik dla początkujących.

Jaki jest najszybszy motocykl 125 cm3 na kat. B?

Najczęściej wymienianymi najszybszymi motocyklami kategorii A1 są:

• Yamaha YZR-R125,
• Aprilia RS 125.

Ich kluczowe parametry są zbliżone i prezentują się następująco:

• przyspieszenie od 0 do 100 km/h – ok. 11-12 sekund,
• maksymalna prędkość – około 125-130 km/h.

Inne często wymieniane przykłady to:

• KTM RC 125,
• Suzuki GSX-R125,
• Honda CBR125R.

Warto zaznaczyć, że z uwagi na niską masę własną i ograniczoną przepisami moc silnika, motocykle kategorii A1 mają bardzo zbliżone do siebie parametry. Dlatego też określenie konkretnego motocykla tym najszybszym jest dość względne, ponieważ może zależeć m.in. od:

• masy ciała osoby kierującej,
• warunków atmosferycznych, np. wiatru,
• warunków drogowych, np. rodzaju nawierzchni.

Wynika z tego fakt, że różnice w czasach przyspieszeń i prędkości maksymalnej będą niewielkie, mieszczące się przeważnie w ramach kilku proc.

Podsumowanie

Motocyklem o pojemności do 125 cm3 można legalnie jeździć na podstawie prawa jazdy kategorii B, pod warunkiem posiadania go od co najmniej 3 lat oraz poruszania się wyłącznie po terytorium Polski. Pojazd musi spełniać wymagania techniczne motocyklowej kategorii A1, czyli mieć silnik o pojemności maksymalnie 125 cm³, mocy maksymalnej nie większej niż 11 kW oraz stosunek mocy do masy nieprzekraczający 0,1 kW/kg.

Warto jednak pamiętać, że mimo braku obowiązkowego szkolenia, jazda motocyklem wymaga innych umiejętności niż prowadzenie samochodu, dlatego zaleca się dodatkowe przygotowanie praktyczne. Ogółem, uprawnienia kategorii B obejmują także pojazdy AM (np. motorowery i lekkie czterokołowce), a po ukończeniu 21 lat również trójkołowce z homologacją L5e, bez limitów mocy.

Należy przy tym uwzględnić, że przywileje dotyczące jazdy motocyklem 125 cm³ oraz trójkołowcami nie obowiązują za granicą, a rozszerzenie uprawnień do kategorii A2 lub A wymaga ukończenia kursu i zdania egzaminu państwowego.